Sahte Fatura ve Hukuki Düzenlemeler
Gerçek bir ticari ilişkiye dayanmayan faturalar sahte belge olarak kabul edilir. Gerçek bir işlem veya durum olmamasına rağmen varmış gibi belge düzenlenmesi, sahte fatura olarak nitelendirilir. Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesi uyarınca belirlenen unsurları içermeyen belgeler sahte kabul edilir. Aynı kanunun 359. maddesi kapsamında belge kavramı detaylandırılır ve fatura da bu açıklama çerçevesinde ele alınır. Türk Ticaret Kanunu ve VUK hükümleri doğrultusunda oluşturulan, ancak hiçbir hukuki ilişki ile bağı olmayan faturalar sahte kabul edilir.
Faturanın tamamen veya kısmen sahte olması arasında bir fark gözetilmez. Sahte fatura kullanan kişi, bilerek ve isteyerek gerçeği yansıtmayan bir faturayı vergi işlemlerinde kullanır. Bu suçun işlenmesi sırasında düzenlenen faturanın zorunlu unsurları içermesi ve vergi işlemlerinde kullanılması gerekmektedir. Sahte fatura düzenleyenler, elde edilen gerçek karı gizleme amacı güder ve bu sayede vergi tahakkukunu düşük gösterir.
Sahte fatura suçunda, düzenlenen faturayı kullanan kişinin bu belgeyi hazırlamış olması şart değildir. Sahte fatura, herhangi bir vergi zıyaına neden olmayabilir. Faturanın kullanılmış olması suçun oluşması için yeterlidir.
Sahte Fatura Suç Unsurları
Sahte fatura suçunun manevi unsuru, suçun kasıtlı olarak işlenebilir olmasıdır. Kasıt varsa suç oluşur. Faturayı kullanan kişi, sahte fatura kullanma kastıyla hareket etmelidir. Suçun manevi unsuru olan kasıt, fatura sahte olduğu bilindiği halde bile isteye kullanıldığında ortaya çıkar.
Suçun faili, sahte faturayı kullanan kişidir. Velayet ve vesayet altında olanlar ile işleri kayyım tarafından yürütülen kişilere sahte fatura kullanma nedeniyle ceza verilmez. Bu durumda, vasi, veli veya kayyuma karşı dava açılır. Tüzel kişilere ise hürriyeti kısıtlayıcı ceza verilmez; sadece gerçek kişiler cezalandırılabilir. Sahte fatura düzenleme fiili, amirlerin veya yöneticilerin talimatları doğrultusunda gerçekleştirilmişse, suça iştirak hükümleri uygulanır.
Vergi Kaçakçılığı Suçu
Vergi kaçakçılığı suçu, vergi kanunları uyarınca tutulan defter ve kayıtların saklanma ve ibraz zorunluluğuna uymamaktan kaynaklanır. Defter ve kayıtların tahrif edilmesi, gizlenmesi veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler düzenlenmesi gibi fiiller de bu kapsamda değerlendirilir. VUK'un 359. maddesi, vergi kaçakçılığı suçlarına ilişkin düzenlemeleri içerir ve bu tür fiiller 18 aydan 8 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Sahte Fatura Suçu ve Etkin Pişmanlık
Sahte fatura kullanımı nedeniyle yargılanan bir kişi, belirli koşulları sağlaması durumunda ceza indiriminden yararlanabilir. Bu kapsamda, tarh edilen vergi, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamının ödenmesi, kesilen cezaların yarısının ödenmesi gerekmektedir. Soruşturma evresinde bu koşullar sağlandığında, ceza yarı oranında azalır. Kovuşturma evresinde bu şartlar yerine getirildiğinde ise hüküm verilinceye kadar olan sürede ceza üçte bir oranında azaltılır.
Zincirleme Suç Hükümleri
Sahte fatura düzenleme suçu, birden fazla takvim yılında veya vergileme döneminde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmişse, zincirleme suç hükümleri uygulanır ve ceza artışına gidilir. Sanık, aynı beyanname döneminde birden fazla sahte fatura düzenlemişse zincirleme suç hükümleri uygulanmaz. Vergi suçları incelemesi yöntemi ile sahte fatura düzenleme suçlarının araştırılması yapılır. Vergi incelemesini vergi müfettişleri gerçekleştirir.
Vergi İncelemesi
Vergi incelemesi, vergi dairesinde veya iş yerinde yapılabilir. Vergi müfettişi, mükellefe belgelerin ibrazı yönünde tebligat yapar ve gerekirse 15 gün süre verir. Mükellef, vergi müfettişinin çalışmasını kolaylaştırmakla yükümlüdür. Vergi müfettişi, mükellefle ilgili belge talebinde bulunabilir ve ilgili kişilerin ifadesinden yararlanabilir. Vergi suçlarına yönelik ceza davası açılacağı zaman, vergi tekniği raporu ve vergi suçu raporu doğrultusunda hareket edilir.
Vergi Kaçakçılığı Suçları ve Cezaları
Vergi kaçakçılığı suçları arasında en sık karşılaşılan yöntem, sahte fatura düzenlemedir. Bu suç, Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca soruşturulup kovuşturulur. Vergi kaçakçılığı suçu şikayete tabi değildir ve savcılık kendiliğinden harekete geçer. Vergi suçları için Asliye Ceza Mahkemesi görev yapar ve 8 yıllık dava zamanaşımı süresi uygulanır.
Uzlaşma hükümleri, vergi kaçakçılığı suçu için geçerli değildir. Uzlaşma kapsamında olmayan bu suçlar için uzman bir ceza avukatından hukuki yardım almak önemlidir.
Sahte Fatura Kullanma-Düzenleme Suçu (VUK 359/b)
Sahte fatura, gerçek bir durumu yansıtmaz ve gerçekte hiçbir hukuki ilişki yoktur. Bu belgeler sahte kabul edilir ve düzenlenme amaçları arasında haksız kazanç elde etmek, az vergi ödemek veya hiç vergi ödememek yer alır. Vergi Usul Kanunu’nda yapılan düzenlemelerle, sahte fatura suçunun önüne geçilmeye çalışılmaktadır.
Ceza İndirimi ve Zincirleme Suç
Sahte fatura kullanımı nedeniyle ceza indiriminden yararlanabilmek için vergi mahkemesinde dava açılmaması veya açılmışsa feragat edilmesi gerekmektedir. Zincirleme suç hükümleri uyarınca, aynı suçun birden fazla takvim yılında veya vergileme döneminde işlenmesi durumunda ceza artışı uygulanır.
Vergi İncelemesi Nasıl Yapılır?
Vergi incelemesi sırasında mükellef, vergi müfettişine belgeleri ibraz etmekle yükümlüdür. Vergi müfettişi, mükellefle ilgili belgeleri talep edebilir ve ifadesini alabilir. Vergi suçuna yönelik ceza davası açılmadan önce vergi tekniği raporu ve vergi suçu raporu hazırlanır.
Vergi Kaçakçılığı Suçu ve Cezaları
Vergi kaçakçılığı suçu işleyen kişiler, 18 aydan 5 yıla kadar hapis cezası alabilir. Suçun işlenme biçimine göre cezalar değişir ve bazı fiiller 3 ila 8 yıl arasında hapis cezası ile cezalandırılır. Bu fiiller arasında hesaplarda ve muhasebede hile yapmak, yasal olmayan defterleri tutmak, yanıltıcı belge düzenlemek ve kullanmak yer alır.
Bu yazımız ile birlikte daha önce yazmış olduğumuz Vergide Genel Usulsüzlük başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.
Sonuç
Halk arasında naylon fatura kullanma olarakta tanımlanan sahte fatura kullanma suçu vergi kaçakçılığı kapsamında Vergi Usul Kanunu maddelerince değerlendirilen, hukuki yaptırımları olan bir işlemdir. Günümüzde istemeden de olsa naylon fatura kullanma konusunda fail ya da mağdur olunabilir. Konunun karmaşıklığı ve detayları açısından vergi hukuku konusunda uzman bir vergi avukatı ile yola çıkmak ve destek almak önemlidir.
